Rondleiding kerktoren De Goorn 16 mei 2019

Op donderdag 16 mei heeft de ondernemingsvereniging een bezoek gebracht aan de Rooms-katholieke kerk van de H. Gregorius in de Goorn waar wij de kerktoren mochten beklimmen. Een mogelijkheid om het dorp Avenhorn en de Goorn een van bovenaf te bewonderen.

Na ontvangst konden we in groepen van 10 man omhoog de toren in. Helaas was pastoor Nico verhinderd maar daardoor hadden we wel begeleider Frank van Leerdam met assistent Jan Schouten.

Als eerste kwamen we op het koor gedeelte terecht. Vanaf hier kun je de gehele kerk inkijken en werd ons verteld over o.a. de beelden die op de sokkels staan bij de diverse kolommen/ steunberen. De beelden komen van verschillende locaties/ gebouwen en ieder heeft weer een verhaal apart. 

Tijdens het vervangen van de verlichting merkte men ook op dat de dakspanten voorzien waren van rode stippen: dat was eigenlijk nooit iemand opgevallen doordat het voorheen veel donkerder was.

De verwarming is in 2017 vervangen door donkerstraal technologie. Deze installatie is een gesloten systeem waardoor de luchtvochtigheid gehandhaafd blijft, de luchtvochtigheid mag niet te laag worden. Dat dit een aanzienlijke besparing geeft moge duidelijk zijn en een belangrijk pluspunt is dat het veel veiliger is. Helaas was de balg voor het orgel leeg waardoor de suggestie van een lid om een deuntje te spelen helaas niet mogelijk was. Achter de voorste orgelbuizen bevindt zich nog een heel scala aan andere buizen.

De huidige kerk dateert van 1929 en is van de hand van Joseph Cuypers en Pierre Cuypers junior, respectievelijk zoon en kleinzoon van de beroemde Pierre Cuypers. De kerk is deels gebouwd op de fundamenten van de eerdere kerk en was nodig omdat de oude te klein was. Halverwege de jaren 30 was de kerk gereed. De financiering kwam van de parochianen. In 2014 is een stichting opgericht voor o.a. het onderhoud van de kerk, begraafplaats en urnentuin. Giften aan de kerk worden deels opgeëist door het bisdom, maar de giften aan de stichting niet!

Als tweede kwam de verdieping waar de spoelen en contragewichten van de klokken hangen. De elektrische spoelen laten de klokken luiden doordat ze met elektra wisselend magnetisch worden.  Hier hangen ook de contra gewichten voor het uurwerk en de klokken. Het contra gewicht van de klok zorgt ervoor dat er beweging in gaat komen.  Onder deze contragewichten liggen houten stootblokken: mocht ooit een kabel breken dan dient dit stootblok als valdemper. Deze ruimte is rijkelijk voorzien van de afvalstoffen van andere bewoners. Heir bevindt zich ook een kast voor de zendmast die op de toren aanwezig is.

Als derde kwam de verdieping waarin zich het uurwerk bevindt. Dit uurwerk is destijds overgekomen vanuit een andere kerk en is dus ouder dan de kerk zelf.

Het uurwerk wordt afgeschermd door  ramen en werkt dmv opwinden/gewichten.

Wekelijks wordt het uurwerk gesmeerd door alweer de derde generatie Floris. Hiervoor wordt al jaren de ook antieke smeerspuit gebruikt.

Via een constructie met haakse overbrengingen worden de wijzers aangedreven. Vroeger had de kerktoren aan 3 zijdes een wijzerplaat, aan de zijde van het niet katholieke Berkhout was geen wijzerplaat. Ongelofelijk of ongelovigen het is maar hoe je het bekijkt. Toen zich meerdere katholieke boeren zich in en richting Berkhout vestigden hebben die zelf de 4e wijzerplaat gefinancierd en laten plaatsen. Een godsgeschenk voor ons want 3 wijzerplaten kan echt niet.

Als vierde kwam de verdieping waar de klokken hangen. Wat direct opvalt is de aanwezige zendmast van KPN die aan de zuidzijde van de klokkentoren hangt.

Deze ruimte is rondom voorzien van kippengaas zodat vogels daar niet kunnen nestelen. De klokken worden d.m.v. kabels bedient vanuit de ruimte met de spoelen. Ieder klok heeft een klepel en ook nog een hamer. Als de klok luidt en de hamer gaat ook bewegen dan gaat er iets fout! De hamer komt in de weg van de zwaaiende klok en verbuigt dan direct.

Het framewerk waarin de klokken hangen is gemaakt van gegalvaniseerd staal met bovenin een houten balk. De klokken zelf hangen met stalen stroppen aan deze houten balk. De reden hiervoor zal vermoedelijk zijn om resonantie n het staalwerk tegen te gaan. Hier was al een voorproefje van het uitzicht op het bovenste punt  te proeven.

Als vijfde kwam de laatste verdieping die via een trap met al redelijk uitgesleten treden was te bereiken.  Oppassen voor de draden van de bliksemafleiders werd ons nog meegegeven. Wat direct opvalt is de groene bekleding van de toren, koper wat door oxidatie groen uitslaat.

Door de gaten in de omheining wordt- aan de westzijde- de vlag uitgehangen bij speciale gelegenheden. De overspanning van de vlag is behoorlijk dus dat is wel even een dingetje hem veilig te plaatsen.

Het uitzicht is prachtig met aan de noordwest kant het oude gedeelte van de Goorn.

In het westen de weilanden, de vuilverbrander van Alkmaar is ook waarneembaar.

In het zuidwesten de kerktoren van Ursem en Henk.

Meer naar het zuiden is de energiecentrale van Amsterdam te zien en een kerktoren in de Beemster. Avenhorn is waarneembaar.

Gaan we dan meer naar het oosten dan zien we daar de begraafplaats en een deel van Avenhorn.

Richting noord oost de recentere wijken van de Goorn.

Het noorden laat het oude gedeelte van De Goorn zien met de weg richting Berkhout.

Na afloop was er nog koffie met een gevulde koek en kwamen we erachter dat het boven op de toren toch wel winderig en frisjes was.

Als afsluiter was er nog een borrel bij Dollenburg.

Wat opvalt is wat er al niet veranderd is in de loop der jaren: in de wijde omgeving maar ook wat betreft de wereld om ons heen. De betrokkenheid is vanaf de jaren 80 enorm afgenomen en als je vanaf dat punt terugkijkt wel bijzonder. 45 jaren daarvoor was men in staat om als parochie/ parochianen zijnde een kerk te laten bouwen met inbreng van eigen middelen iets wat je heden ten dagen niet meer voor kan stellen. We zijn allen veel individualistischer maar ook door alle communicatie middelen en openheid veel beter op de hoogte van alles (tot het onbeschaamde aan toe).

Was het vroeger goed om alles maar van de geestelijke leiders aan te nemen? En waar halen we tegenwoordig onze normen en waarden vandaan? Dit alles zijn stromingen en zullen zeker veranderen, de tijd zal het leren.

Vanaf internet Katholiek documentatie centrum:

 De kerkelijkheid onder de Nederlandse katholieken is in de afgelopen decennia blijven dalen. Het aantal katholieken is sinds 1960 gedaald van 40,4% naar circa 35%; van deze katholieken bezoekt ongeveer 13% wekelijk de kerk. Daar staat echter tegenover dat deze tamelijk kleine groep blijk geeft van een zeer grote kerkelijke betrokkenheid.